Kategorie

.

Nożyk do listów miniaturka szczerbiec w ozdobnym pudełku

6192
Producent: Płatnerze
Dostępność:
dostępny dostępny
szt.
Cena netto: 64,23 zł 79,00 zł

Długość: 20 cm
Waga: 0,20 kg
Materiał: stop cynku i aluminium

Poniżej kilka słów odnośnie oryginału:

 

 

 

„Szczerbiec – miecz koronacyjny królów Polski, jeden z najcenniejszych zabytków i unikatowe świadectwo polskiej historii. Jedyne zachowane insygnium koronacyjnedynastii piastowskiej. Szczerbiec kładziono na ołtarzu konfesji jeszcze przed przyjściem do katedry orszaku z królem. Był następnie przepasywany królom polskim podczas koronacji.

Wbrew tradycji nazwa miecza wiąże się ze szczerbą (modica laesura), która znajduje się nie na ostrzu, lecz w środku głowni.

 

 

Historia

Szczerbiec powstał najprawdopodobniej w Polsce na przełomie XII i XIII wieku lub w kręgu nadreńskiej sztuki złotniczej. Pierwszym udokumentowanym źródłowo jego posiadaczem był książę mazowiecki Bolesław I (1208-1248). Pierwszy raz został użyty w 1320 roku podczas koronacji Władysława Łokietka.

Współcześni autorzy wiążą hipotetycznie pochodzenie Szczerbca z Bolesławem (zm. 1248), synem Konrada mazowieckiego. W późniejszych latach miał się dostać Szczerbiec w ręce Władysława Łokietka i był użyty przy jego koronacji w 1320[1].

Szczerbiec z nazwy wymienił po raz pierwszy Długosz przy koronacji Kazimierza Jagiellończyka (1447), „Jan Głowacz z Oleśnicy, wojewoda sandomierski, trzymał miecz Szczerbcem zwany". Od tej pory Szczerbiec występuje przy opisach koronacji[2]. Sadowski autor pierwszego naukowego opracowania miecza, datował go na I ćwierć XIII w. i wiązał jego proweniencję z kręgiem nadreńskim. Miecz stanowić miał własność Krzyżaków, od których dostał się w ręce Konrada I mazowieckiego, znanego dobroczyńcy Krzyżaków[3].

W czasie potopu szwedzkiego król Jan Kazimierz zabrał go ze sobą na Śląsk. W roku 1795 Szczerbiec został zrabowany ze Skarbca Koronnego na Wawelu przezPrusaków. W roku 1884 został wykupiony z kolekcji ambasadora Rosji w Paryżu, Aleksandra P. Bazilewskiego, i trafił do Ermitażu w Petersburgu. Do Polski, na Wawel, trafił ponownie w 1928 roku, na mocy traktatu ryskiego. W obliczu wybuchu II wojny światowej Szczerbiec wraz z innymi najcenniejszymi zabytkami w 1939 roku został wywieziony do Kanady. W roku 1959 powrócił na Wawel. Szczerbiec obecnie przechowywany jest w Państwowych Zbiorach Sztuki na Wawelu.

Legenda

Według legendy z Kroniki wielkopolskiej miecz został wyszczerbiony, kiedy Bolesław I Chrobry uderzył nim o Złotą Bramę wyjeżdżając z Kijowa w 1018 roku. Miecz ten wraz z koroną i jabłkiem miał otrzymać Chrobry od cesarza Ottona III w r. 1000.

Podanie to nie posiada znamion prawdziwości, ponieważ Złota Brama w tym czasie jeszcze nie istniała (istniała natomiast Wielka brama kijowska księcia Włodzimierza, którą rozbudował jego syn Jarosław, jako Złotą), Kronika Wielkopolska powtórzyła je za Gallem Anonimem[4], który opisał taką sytuację w Kronice Polskiej. Gall pisał niemal na sto lat przed prawdopodobnym wykuciem Szczerbca. Autor Kroniki wielkopolskiej chciał najprawdopodobniej dodać nieco splendoru insygniom koronacyjnym polskich władców. Szczerba, rysa powinna była powstać od uderzenia w bramę raczej na brzegu ostrza, jego krawędzi lecz nie w środku głowni. Na mieczu jednak takiej szczerby nie ma. Do skarbca koronnego dostał się miecz dopiero w wieku XIV, i nie miał wcale szczerby.

Legenda ta w dość niezwykłej interpretacji jest użyta w powieści rosyjskiego pisarza Wladimira Ordanskiego "Klucz Dawida".

Budowa

Zgodnie z ustaleniami bronioznawców (Andrzej Nadolski) Szczerbiec jest obosiecznym mieczem ceremonialnym, zrobionym w pierwszej połowie XIII stulecia. Ozdobna rękojeść, wykonana w technice niella (farba lub metal wpuszczane w wyryte rowki; nadreńskich pracowni) i grawerunku, wyobraża obustronnie symbole Baranka Bożego (Agnus Dei) i Ewangelistów.

Miecz ten posiada w swojej klindze szczerbę, rysę dla umieszczenia w niej relikwii, jak to było praktykowane w zwyczajach średniowiecza. W następnych wiekach w szczerbie umieszczono trójkątną tarczę, z piastowskim herbem[5]. Z XIV wieku pochodzą złote okładziny uchwytu rękojeści. Nie zachowała siępochwa, która według źródeł historycznych była nie mniejszym arcydziełem. Jedyną pozostałością po niej jest srebrna tarcza z orłem.

Rozmiary

 

długość całkowita – 98,4 cm

długość głowni – 82 cm

szerokość głowni – 5 cm 

Ornamentacja

Głowica, trzon i jelec (elementy rękojeści) zrobione są ze złotych płytek, zdobionych symbolami Baranka Bożego, Ewangelistów oraz ornamentami roślinnymi wykonanymi w technice niello w XIII wieku. Jelec i głownia mają wygrawerowane również symboliczne sentencje.

Na głowicy monogram Boga, tzw. tetragrammaton z literami Α i Ω (Alfa i Omega alfabetu greckiego) oraz napis w języku łacińskim Haec figura valet ad amorem regum et principum iras iudicum (ten znak umacnia miłość królów i książąt, a gniew sędziów). Na jelcu wygrawerowany jest tekst w języku hebrajskim, wyrażony literami alfabetu łacińskiego Con citomon eeve Sedalai Ebrehel (żarliwą wiarę wzbudzają imiona Boga Sedalai i Ebrehel – chodzi prawdopodobnie o imiona Boga w Starym Testamencie El Szaddai i El-Roeh) oraz tekst łacińskiQuicumque hec nomina Dei secum tulerit nullum periculum ei omnino nocebit (ktokolwiek te imiona Boga ze sobą nosić będzie, temu żadne niebezpieczeństwo w ogóle nie zaszkodzi).

 

 

Ornamentaja miecza Szczerbiec[6]

 

Awers

Krawędź

Rewers

Krawędź

Głowica

 

Środek koła: Stylizowana litera T z literą C na górze, a pomiędzy nimi litery greckie alfa i omega otoczona krzyżami oraz rozetą.

Wzór rombu.

 

Środek koła: winorośl]].

Wzór rombu.

 

Zewnętrzny pierścień: inskrypcja:

+ REC. FIGVRA. TALET. AD AMOREM. REGVM. ET. PRINCIPVM. IRAS IUDICV. M

(pol. ten znak umacnia miłość królów i książąt, a gniew sędziów)

 

Zewnętrzny pierścień: winorośl

 

Trzon

 

Góra: Uskrzydlony lew Świętego Marka z inscripcją:

MARCVS

Inskrypcja:

LIST E. EST. GLAUD… h.BOLEZLAI ‘DVC…

(obecnie nieistniejący i zastąpiony wzorem rombu.)

 

Góra: Orzeł Święty Jan, inskrypcja:

IhOANNES

Inskrypcja:

CVM. QVO. EI DNS. OS. AVXIL ETVR. ADUS. PARTES. AMEN

(obecnie nieistniejąca)

 

 

Środek: Uskrzydlony byk Łukasz Ewangelista, inskrypcja:

LVCAS

 

 

Środek: Anioł Święty Mateusz, inskrypcja:

MMThCVS

 

 

 

Spód: Baranek boży

 

 

Spód: Baranek boży

 

Jelec

 

Lewy koniec: Uskrzydlony lew Świętego Marka.

Trójkątny wzór.

 

Lewy koniec: Anioł Święty Mateusz

Trójkątny wzór.

 

 

Środek: Inskrypcja łacińska:

QVICVMQVE hEC + NOMI[N]A DEII SECVM TVLERI[T] NVLLVM PERICVL[VM] CN EI OMNINO NOC[E]BIT

(pol. ktokolwiek te imiona Boga ze sobą nosić będzie, temu żadne niebezpieczeństwo w ogóle nie zaszkodzi)

 

 

Środek: Inskrypcja:

CON. CITOMON.. EEVE SEDALAI. EBREbEL

(pol.żarliwą wiarę wzbudzają imiona Boga Sedalai i Ebrehel)

ornament winorośli.

 

 

 

Prawy koniec: Uskrzydlony byk Łukasz Ewangelista.

 

 

Prawy koniec: Orzeł Święty Jan.

 

Symbolika w XX wieku

W okresie międzywojennym, Szczerbiec Chrobrego, owinięty w biało-czerwony sztandar był symbolem Obozu Wielkiej Polski i Stronnictwa Narodowego, a w okresie okupacji – Narodowych Sił Zbrojnych. Współcześnie motyw Szczerbca również jest wykorzystywany przez niektóre organizacje, odwołujące się do przedwojennych tradycji ruchu narodowego[7].1”

 

 

Szczerbiec [online]. Wikipedia : wolna encyklopedia, 2013-01-25 

 

 08:04Z [dostęp: 2013-02-15 13:41Z]. Dostępny w Internecie: 

 

//pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Szczerbiec&oldid=34429615